حسن فراهانى
394
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
فرمانده اردو در طرق ، براى جلوگيرى از بروز هرگونه حادثه ضمن سخنرانى براى صاحبمنصبان اردو اظهار نمود : چون ژاندارمها مطيع دولت هستند بايد با آنها رفتار برادرانه داشت و از اعمال خلاف قانون خوددارى شود . 7 [ تصوير ] راكفلر * انتصاب پيشكار ماليه آذربايجان موسس خان رئيس سابق دواير ثلاث از طرف وزارت ماليه به سمت پيشكارى ماليه آذربايجان منصوب گرديد . 8 * ورود سروان سالمون به مشهد « اف . دبليو . سالمون » ( F . W . Salmon ) براى تصدى مقام معاونت كنسولگرى انگليس در مشهد ، از هندوستان وارد مشهد شد . 9
--> ( 1 ) . گزارشهاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 170 . ( 2 ) . كلنل لوندبرگ سوئدى نخست در ژاندارمرى شيراز به كار گماشته شد و پس از مدتى فرماندهى ژاندارمرى كازرون به او واگذار گرديد . او با رفتار خوب خود توانست در بين نيروهاى ژاندارمرى كازرون و مردم اين شهر براى خود محبوبيتى كسب كند . « گراهام » وابسته نظامى كنسولگرى انگليس در اصفهان در تاريخ 25 دسامبر 1914 در نامهاى به سفير انگليس در تهران نوشت ، به اين موضوع اعتراف دارد كه لوندبرگ و چند افسر سوئدى ديگر محبوب القلوب هستند . درباره اينكه لوندبرگ تا چه تاريخى در ايران بوده است ، اطلاعاتى در دست نيست ولى در 4 ژانويه 1916 قرارداد وى تمديد گرديده است . ( سالنامه دنيا ، شماره 25 ، ص 120 ؛ كشف تلبيس ، ص 68 - 149 ؛ سوئدىها در ايران ، ص 157 - 160 ) . ( 3 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارشهاى سفارت انگليس ، ص 73 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 8 / 8 / 1300 ، ص 2 . ( 5 ) . « جان ديويسن راكفلر » از صاحبان تراستهاى نفتى آمريكا و مؤسس شركت نفتى استاندارد اويل بود كه در سال 1839 م ، متولد شد . در 1870 با مشاركت عدهاى سهام يك پالايشگاه را خريد و با سرمايه يكميليون دلار شركت نفتى استاندارد اويل را تأسيس نمود . طى چهار سال با به كار بستن فنون اقتصادى مقام اول پالايش نفت آمريكا را به دست آورد « راكفلر » در آن زمان يك بازرگان 40 ساله بود . او به مدد سرمايهاى كه از رقابت با ساير بازرگانان كسب كرده بود ، طى چندين سال به خريد پالايشگاههاى كوچك محلى مبادرت ورزيد و همه آنها را در مجتمع توليدى واحدى متمركز ساخت . « راكفلر » در سايه مناقصههاى قابلتوجه ، شبكههاى خطوط آهن نيويورك و انحصار تصفيه نفت را در كليولند بهدست آورد . سپس كمپانىهاى حملونقل نفت از راه لولههاى نفتى را نيز يكى پس از ديگرى به انحصار خود درآورد و بدينترتيب توانست انحصار پالايش و حملونقل نفت را در سراسر امريكا بهدست آورد . در دهه 1880 كمپانى « استاندارد اويل » كه به وسيله « راكفلر » تأسيس شده بود ، بهعنوان اولين تراست عظيم نفتى جهان شناخته شد . اندكى پيش از 1900 ميلادى راكفلر اغلب رقباى خود را از ميدان بيرون راند و خود يكهتاز شبكه توليد ، پالايش ، و توزيع نفت گرديد . در 1907 افكار عمومى عليه وى بسيج شد و « راكفلر » در دادگاه به جرم تشكيل مخفيانه تراست ، محكوم به پرداخت 29 ميليون دلار گرديد . در 1911 تراست وى منحل شد و او نيز از كار كناره گرفت و پسرش عهدهدار امور وى گرديد . « جان ديويسن راكفلر » سرانجام در 1937 درگذشت . او در دوران حيات خود براى انحراف اذهان عموم حدود 500 ميليون دلار صرف كارهاى خيريه كرد . تأسيس چندين كليسا و مؤسسات پزشكى و بيمارستان و تأسيس دانشگاه شيكاگو از جمله اقدامات راكفلر است كه توسط بنياد راكفلر صورت گرفت . تشكيلات راكفلر تنها به سبب دارا بودن قدرت مالى توانست در بحران مالى دهه 30 آمريكا برقرار بماند و حداقل ضرر را بدهد ، « راكفلر » در سياست امريكا به دليل نفوذ و قدرت مالى خود تأثير بسيار گذارده است . او هنگام مرگ در رأس يك دودمان متمول و سرمايهدار قرار داشت و تمامى سرمايهداران مشهورى كه با نام « راكفلر » پس از وى در عرصه اقتصاد و سياست آمريكا ظاهر شدند ، عموما از نزديكان وى مىباشند . نوه او « نلسون راكفلر » كه وارث ثروت اين خانواده گرديد به مقام شهردار نيويورك و حتى به معاونت رياست جمهور آمريكا رسيد . ( مشاهير سياسى قرن بيستم ، ص 217 - 218 ) . ( 6 ) . مراسله سفارت آمريكا به وزارت خارجه ، 9 / 8 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 61 ، پ 10 ، ص 27 . ( 7 ) . روزنامه اتحاد ، 11 / 8 / 1300 ، ص 1 . ( 8 ) . روزنامه ايران ، 9 / 8 / 1300 ، ص 2 . ( 9 ) . گزارشهاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 170 .